آموزش خواندن لیست ترکیبات محصولات آرایشی به زبان ساده

آموزش خواندن لیست ترکیبات محصولات آرایشی به زبان ساده

وقتی جلوی قفسه‌ی لوازم آرایشی می‌ایستید، اولین چیزی که به چشمتان می‌خورد شعارهای پرزرق‌وبرق روی جلد محصول است: «ضدلک»، «آبرسان قوی»، «کاملاً طبیعی». اما حقیقت درباره‌ی هر محصول روی جلد نوشته نشده و با فونتی ریز پشت بسته‌بندی پنهان شده است. آشنایی با لیست ترکیبات محصولات آرایشی به شما کمک می‌کند به جای تکیه بر تبلیغات، خودتان درباره‌ی خرید تصمیم بگیرید. در این مقاله قدم‌به‌قدم یاد می‌گیرید فهرست INCI را چطور بخوانید، به کدام ترکیبات توجه کنید و از کدام ادعاها با احتیاط عبور کنید.

INCI چیست و چرا روی بسته‌بندی نوشته می‌شود؟

INCI مخفف نام‌گذاری بین‌المللی ترکیبات آرایشی است؛ سیستمی استاندارد که در بیشتر کشورها تولیدکنندگان را موظف می‌کند همه‌ی مواد به‌کاررفته در محصول را با نام یکسان و قابل‌شناسایی روی بسته‌بندی بنویسند. این یعنی یک ماده‌ی مشخص، مثلاً گلیسیرین، در هر برند و هر کشوری با همان نام ثبت می‌شود و می‌توانید درباره‌اش تحقیق کنید. بسیاری از این نام‌ها لاتین یا شیمیایی‌اند و در نگاه اول ترسناک به نظر می‌رسند، اما با چند قاعده‌ی ساده خواندنشان خیلی راحت‌تر از چیزی است که فکر می‌کنید.

چرا خواندن لیست ترکیبات محصولات آرایشی مهم است؟

سه دلیل اصلی وجود دارد. اول اینکه ادعاهای تبلیغاتی همیشه با واقعیت هماهنگ نیستند. محصولی که «حاوی عصاره‌ی آلوئه‌ورا» معرفی می‌شود، ممکن است این ماده را فقط در انتهای فهرست و به مقدار ناچیز داشته باشد. دوم اینکه اگر پوست حساس یا آلرژی‌های مشخصی دارید، تنها راه مطمئن برای پرهیز از ماده‌ی محرک، بررسی لیست ترکیبات محصولات آرایشی پیش از خرید است. سوم اینکه با این مهارت می‌توانید محصولات گران‌قیمت را با نمونه‌های ارزان‌تر و هم‌فرمول مقایسه کنید و هزینه‌ی کمتری بپردازید، بدون اینکه کیفیت را قربانی کنید.

لیست ترکیبات محصولات آرایشی

ترتیب نوشتن لیست ترکیبات محصولات آرایشی چه معنایی دارد؟

ترکیبات روی بسته‌بندی به‌صورت تصادفی چیده نمی‌شوند و ترتیبشان اطلاعات مهمی به شما می‌دهد.

ترکیبات به ترتیب غلظت نوشته می‌شوند

قاعده‌ی کلی این است که ماده‌ای که بیشترین مقدار را در فرمول دارد، اول از همه نوشته می‌شود و بقیه به‌ترتیب نزولی می‌آیند. در اکثر کرم‌ها و لوسیون‌ها، اولین ترکیب «آب» (Aqua یا Water) است و همین نشان می‌دهد پایه‌ی محصول آبی است. اگر ماده‌ی فعالی که برایش پول می‌دهید، مثل ویتامین C یا نیاسینامید، در ردیف‌های ابتدایی فهرست دیده شود، احتمالاً غلظت مؤثری دارد.

قانون یک درصد در فهرست INCI

ترکیباتی که غلظتشان بالای یک درصد است باید به‌ترتیب غلظت نوشته شوند، اما موادی که کمتر از یک درصد در فرمول هستند می‌توانند به هر ترتیبی در انتهای فهرست بیایند. بنابراین اگر عصاره‌ی گیاهی مورد علاقه‌تان بعد از نگهدارنده‌ها و عطرها آمده، بدانید مقدارش بسیار کم است. این نکته هنگام خواندن لیست ترکیبات محصولات آرایشی، مخصوصاً برای محصولاتی که با نام یک ماده‌ی خاص تبلیغ می‌شوند، اهمیت ویژه‌ای دارد.

معرفی ترکیبات رایج در لیست ترکیبات محصولات آرایشی

برای اینکه هنگام خواندن فهرست گیج نشوید، رایج‌ترین ترکیبات را در چهار دسته می‌شناسیم.

آبرسان‌ها و نرم‌کننده‌ها

گلیسیرین، هیالورونیک اسید و پنتنول از رایج‌ترین آبرسان‌ها هستند و رطوبت را در لایه‌های سطحی پوست نگه می‌دارند. روغن‌هایی مثل شی‌باتر و جوجوبا هم نقش نرم‌کننده را دارند و از تبخیر آب پوست جلوگیری می‌کنند. این گروه معمولاً برای اغلب انواع پوست مناسب و کم‌خطر است.

مواد فعال و درمانی

نیاسینامید (ویتامین B3) به کنترل چربی و روشن‌تر شدن لک‌ها کمک می‌کند، رتینول برای جوانسازی و ویتامین C برای آنتی‌اکسیدان بودن شناخته می‌شود. این مواد قدرتمندند و اگر تازه شروع کرده‌اید، بهتر است با غلظت پایین استفاده کنید. رتینول و اسیدهای لایه‌بردار مثل AHA و BHA می‌توانند پوست را نسبت به آفتاب حساس کنند و مصرف ضدآفتاب همراه‌شان ضروری است.

شوینده‌ها و پاک‌کننده‌ها

سدیم لوریل سولفات (SLS) و سدیم لورت سولفات (SLES) کف‌ساز هستند و در شامپو و ژل شست‌وشو زیاد دیده می‌شوند. این مواد چربی را به‌خوبی پاک می‌کنند، ولی در پوست‌های خشک یا حساس ممکن است باعث سوزش و کم‌آبی شوند. اگر پوست حساس دارید، محصولاتی با شوینده‌های ملایم‌تر مثل کوکوگلوکوزید انتخاب کنید.

نگهدارنده‌ها و عطرها

هر محصولی که آب دارد برای جلوگیری از رشد باکتری و کپک به نگهدارنده نیاز دارد. پارابن‌ها، فنوکسی‌اتانول و بنزوئیک اسید از نگهدارنده‌های رایج‌اند. عطر و اسانس‌های معطر (Parfum یا Fragrance) هم از عوامل شایع حساسیت پوستی هستند؛ پس اگر پوست واکنش‌پذیری دارید، محصولات بدون عطر را در اولویت قرار دهید.

اشتباهات رایج هنگام خواندن فهرست ترکیبات

بزرگ‌ترین اشتباه این است که هر اسم شیمیایی را خطرناک بپنداریم؛ آب هم یک ترکیب شیمیایی است و هیچ‌کس از آن نمی‌ترسد. اشتباه دوم این است که عبارت «بدون پارابن» را تضمین کیفیت بدانیم؛ ممکن است نگهدارنده‌ی جایگزین برای پوست شما مناسب‌تر نباشد. اشتباه سوم هم یکی گرفتن «طبیعی» با «بی‌خطر» است، در حالی که بسیاری از اسانس‌ها و عصاره‌های گیاهی جزو شایع‌ترین عوامل حساسیت هستند.

قدم‌به‌قدم فهرست ترکیبات را بررسی کنید

برای بررسی لیست ترکیبات محصولات آرایشی می‌توانید این روش چهارمرحله‌ای را دنبال کنید:

1. ده ترکیب اول را نگاه کنید؛ این‌ها بخش عمده‌ی فرمول را می‌سازند.
2. ببینید ماده‌ی فعال تبلیغ‌شده در کدام قسمت فهرست آمده است.
3. ترکیباتی را که قبلاً به آن‌ها حساسیت داشته‌اید، جست‌وجو کنید.
4. نام‌های ناآشنا را در منابع معتبر جست‌وجو کنید و فقط بر اساس ظاهر ترسناکشان قضاوت نکنید.

پیش از استفاده‌ی کامل از هر محصول جدید، آن را روی ناحیه‌ای کوچک از پوست، مثلاً پشت گوش یا داخل ساعد، آزمایش کنید و ۲۴ تا ۴۸ ساعت منتظر بمانید تا مطمئن شوید واکنشی ایجاد نمی‌شود.

انتخاب ترکیبات مناسب برای هر نوع پوست

پوست چرب معمولاً با فرمول‌های سبک، ژلی و دارای نیاسینامید یا سالیسیلیک اسید بهتر کنار می‌آید. پوست خشک به آبرسان‌ها و روغن‌های نرم‌کننده مثل سرامید و شی‌باتر نیاز دارد. پوست حساس بهتر است محصولات کم‌ترکیب و بدون عطر انتخاب کند و از اسیدهای قوی دوری کند. برای پوست مختلط هم ترکیب چند محصول سبک، بسته به هر ناحیه‌ی صورت، بهترین نتیجه را می‌دهد.

سؤالات متداول درباره‌ی ترکیبات آرایشی

آیا هر ترکیب شیمیایی مضر است؟

خیر. سمی بودن یک ماده به مقدار، غلظت و نوع مصرف بستگی دارد، نه به شیمیایی یا طبیعی بودنش. بسیاری از مواد شیمیایی در غلظت‌های مجاز کاملاً ایمن‌اند.

آیا محصولات گران‌تر ترکیبات بهتری دارند؟

الزاماً نه. قیمت به برند، بسته‌بندی و بازاریابی هم ربط دارد. مقایسه‌ی فهرست ترکیبات نشان می‌دهد گاهی محصولی ارزان‌تر فرمول تقریباً مشابهی دارد.

جمع‌بندی: خرید آگاهانه با لیست ترکیبات محصولات آرایشی

خواندن لیست ترکیبات محصولات آرایشی مهارتی است که با کمی تمرین سریع و آسان می‌شود. کافی است ترتیب فهرست را بفهمید، ترکیبات رایج را بشناسید و از قضاوت عجولانه دور بمانید. دفعه‌ی بعد که محصولی را برمی‌دارید، قبل از پرداخت پول، پشت بسته‌بندی را بخوانید؛ پوست شما ارزش چند دقیقه دقت را دارد. اگر درباره‌ی مناسب بودن ترکیبات یک محصول برای پوستتان تردید دارید، از متخصص پوست مشورت بگیرید.